Gaat u bouwen, slopen, verbouwen of verduurzamen? Dan kan een ecologische quickscan flora en fauna verplicht zijn. Veel opdrachtgevers komen hier pas achter wanneer hun vergunningaanvraag wordt afgewezen of vertraagd. In dit artikel leggen we uit wanneer een quickscan verplicht is, wat de wettelijke basis is en hoe u vertraging voorkomt.
De wettelijke basis: de Omgevingswet
Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht, die de voormalige Wet natuurbescherming vervangt. De kern blijft hetzelfde: wie werkzaamheden uitvoert die van invloed kunnen zijn op beschermde dier- en plantensoorten, moet vooraf een ecologische toets laten uitvoeren. De ecologische quickscan is daarbij de eerste stap.
🦇 Soortenbescherming
Beschermde dier- en plantensoorten mogen niet verstoord, gedood of beschadigd worden.
🌿 Gebiedsbescherming
Werkzaamheden nabij Natura 2000-gebieden vereisen extra toetsing.
🌳 Houtopstanden
Kap van bomen buiten bebouwde kom is meldingsplichtig.
Situaties waarin een quickscan verplicht is
1. Sloop van gebouwen
Bij de sloop van vrijwel ieder gebouw is een quickscan nodig. Oudere gebouwen, schuren, kerken en industriepanden zijn vaak leefgebied voor vleermuizen en broedvogels, maar ook nieuwere panden kunnen leefgebied zijn voor verschillende soorten. De gemeente kan uw sloopvergunning weigeren zonder ecologisch rapport.
2. Renovatie en verbouwing
Verbouwingen aan de buitenschil van een gebouw — denk aan daken, gevels en kozijnen — kunnen het leefgebied van beschermde soorten verstoren. Dit geldt ook voor kleinere projecten zoals het plaatsen van een dakkapel.
3. Nieuwbouw
Bij nieuwbouw op onbebouwde grond is een quickscan standaard vereist. Maar ook bij nieuwbouw op reeds bebouwde locaties (na sloop) is een quickscan noodzakelijk.
4. Isolatiewerkzaamheden
💡 Wist u dat? Spouwmuurisolatie vereist een ecologische quickscan. De Raad van State heeft in 2023 geoordeeld dat isolatiewerkzaamheden aan de buitenschil van gebouwen de leefomgeving van vleermuizen kunnen verstoren. Sindsdien is een quickscan verplicht voordat u kunt isoleren.
Een steeds vaker ingezet alternatief bij isolatieprojecten is eDNA-onderzoek. Hierbij worden sporen van vleermuizen (zoals urine, huidschilfers of uitwerpselen) op moleculair niveau gedetecteerd in de spouwmuur. Het voordeel: eDNA-onderzoek is seizoensonafhankelijk en levert sneller resultaten op dan traditioneel vleermuisonderzoek, dat alleen tussen mei en oktober kan plaatsvinden. Bij Enclio bieden wij eDNA-bemonstering aan als onderdeel van onze ecologische onderzoeken.
5. Bomenkap
Bij het kappen van bomen (zeker oudere bomen met holtes) is een quickscan nodig om te beoordelen of er vleermuizen, broedvogels of andere beschermde soorten in of rond de boom leven.
6. Aanleg van wegen, parkeerplaatsen of tuinen
Verharding van onverhard terrein of ingrijpende aanpassingen aan de buitenruimte kunnen ook een quickscan vereisen, afhankelijk van de locatie en omvang.
Wanneer is een quickscan niet nodig?
-
- Interne verbouwingen zonder aanpassingen aan de buitenschil
- Schilderwerk of onderhoud dat geen invloed heeft op nesten of verblijfplaatsen
- Werkzaamheden waarvoor al een recent ecologisch rapport beschikbaar is (een quickscan is doorgaans 3 jaar geldig)
Wat gebeurt er als u geen quickscan laat uitvoeren?
De gevolgen van het overslaan van een verplichte quickscan kunnen groot zijn:
-
- Vergunning geweigerd — de gemeente kan uw omgevingsvergunning afwijzen
- Bouwstop — als tijdens de werkzaamheden beschermde soorten worden aangetroffen, kan het bevoegd gezag een bouwstop opleggen
- Boetes — verstoring van beschermde soorten is een overtreding van de Omgevingswet, met boetes tot tienduizenden euro’s
- Vertraging — het alsnog uitvoeren van onderzoek kost maanden, vooral als vervolgonderzoek nodig blijkt
“Plan de quickscan zo vroeg mogelijk in uw project. Als vervolgonderzoek nodig blijkt (bijvoorbeeld een vleermuisonderzoek) kan dit alleen in bepaalde periodes van het jaar worden uitgevoerd.”
Hoe lang duurt een quickscan en wat kost het?
Een standaard ecologische quickscan kan binnen 10 werkdagen worden uitgevoerd. De kosten zijn afhankelijk van de locatie en het type project. Bij Enclio ontvangt u direct een prijsindicatie bij uw offerte-aanvraag.
Quickscan aanvragen
Wilt u zeker weten dat uw project aan alle wettelijke eisen voldoet? Vraag direct een offerte aan en ontvang binnen 24 uur een volledige offerte. Enclio levert uw rapport binnen 2 weken.
