Uit uw ecologische quickscan blijkt dat er mogelijk vleermuizen aanwezig zijn op uw locatie. Wat nu? Dan is een vleermuisonderzoek de volgende stap. In dit artikel leggen we uit wat een vleermuisonderzoek inhoudt, wanneer het verplicht is, wat het kost en hoe lang het duurt.
Wat is een vleermuisonderzoek?
Een vleermuisonderzoek is een nader ecologisch onderzoek dat vaststelt of er beschermde functies, zoals verblijfplaatsen, van vleermuizen aanwezig zijn in of rond een gebouw of terrein. Alle vleermuissoorten in Nederland zijn streng beschermd onder de Omgevingswet. Het is verboden om hun beschermde functies, zoals verblijfplaatsen, te verstoren, beschadigen of vernietigen.
Het onderzoek brengt in kaart welke soorten aanwezig zijn, hoe ze het gebouw of terrein gebruiken (als verblijfplaats, foerageergebied of vliegroute) en wat de gevolgen zijn van de geplande werkzaamheden.
Wanneer is een vleermuisonderzoek verplicht?
Een vleermuisonderzoek is verplicht wanneer tijdens de quickscan niet kan worden uitgesloten dat vleermuizen het plangebied gebruiken. Dit is vaak het geval bij:
- Sloop of renovatie van oudere gebouwen – vleermuizen gebruiken spouwmuren, daken en zolders als verblijfplaats
- Spouwmuurisolatie – het vullen van spouwmuren vernietigt eventuele verblijfplaatsen permanent. Lees meer in ons artikel over spouwmuurisolatie en de quickscan-verplichting
- Dakisolatie of dakrenovatie – veel vleermuissoorten verblijven onder dakpannen of in dakbeschot
- Kap van oude bomen – bomen met holtes zijn potentiële verblijfplaatsen
- Bouw nabij water of groen – vleermuizen foerageren langs watergangen, bosranden en lanen
⚠️ Let op: zonder vleermuisonderzoek kan een vergunning worden geweigerd. Bij verstoring van vleermuizen zonder ontheffing riskeert u boetes en een bouwstop.
Hoe werkt een vleermuisonderzoek?
Een vleermuisonderzoek bestaat uit meerdere veldbezoeken verspreid over het jaar. De onderzoeker inventariseert met behulp van batdetectoren welke soorten aanwezig zijn en hoe ze het plangebied gebruiken.
Het onderzoeksprotocol
In Nederland wordt vleermuisonderzoek uitgevoerd volgens het Vleermuisprotocol van het Netwerk Groene Bureaus. Dit protocol schrijft voor:
- Verschillende bezoeken gedurende het jaar
- Bezoeken rondom zonsondergang en zonsopkomst wanneer vleermuizen uitvliegen en terugkeren naar hun verblijfplaats
- Gebruik van batdetectoren om soorten te identificeren aan de hand van hun echolocatiesignalen
- Visuele observaties van uitvliegende en invliegende vleermuizen bij het gebouw
Hoe Enclio het anders doet
Traditionele bureaus verwerken batdetector-opnames handmatig. Dat is tijdrovend en foutgevoelig. Enclio zet AI-technologie in om geluidsopnames automatisch te analyseren en soorten te determineren. Dit levert snellere, betrouwbaardere resultaten op, tegen lagere kosten.
Daarnaast gebruiken we drones voor luchtfoto’s van het plangebied, zodat potentiële vliegroutes en foerageergebieden nauwkeurig in kaart worden gebracht.
Hoelang duurt een vleermuisonderzoek?
Een vleermuisonderzoek duurt minimaal 3 tot 5 maanden, afhankelijk van het type onderzoek:
| Type onderzoek | Periode | Duur |
|---|---|---|
| 👦 Kraamverblijfplaats | Mei tot en met juli | 3 maanden |
| 🦇 Paarverblijfplaats | Augustus tot en met september | 2 maanden |
| ❄️ Winterverblijfplaats | November tot en met februari | 4 maanden |
| 🔎 Volledig onderzoek | Mei tot en met september (+ evt. winter) | 5+ maanden |
💡 Tip: de doorlooptijd is het belangrijkste aandachtspunt bij vleermuisonderzoek. Als u in oktober ontdekt dat een vleermuisonderzoek nodig is, kunt u pas het volgende voorjaar starten. Dat betekent minimaal 6 maanden vertraging. Laat de quickscan zo vroeg mogelijk uitvoeren.
Wat kost een vleermuisonderzoek?
De kosten van een vleermuisonderzoek zijn afhankelijk van de omvang van het plangebied en het type onderzoek:
| Type onderzoek | Omschrijving | Indicatie kosten |
|---|---|---|
| 🏠 Beperkt onderzoek | Enkele woning, 1 soortgroep | €3.000 – €7.500 |
| 🏗️ Standaard onderzoek | Woning, alle relevante periodes | €7.500 – €10.000 |
| 🏙️ Uitgebreid onderzoek | Groter plangebied, meerdere gebouwen of complexe situatie | Vanaf €10.000 |
⚠️ Let op: de kosten van een vleermuisonderzoek zijn aanzienlijk hoger dan die van een quickscan. Dit komt door de meerdere veldbezoeken die verspreid over maanden moeten plaatsvinden. Door gebruik te maken van AI-analyse en drones houdt Enclio de kosten zo laag mogelijk.
Wat als er vleermuizen worden aangetroffen?
Als het onderzoek bevestigt dat er vleermuizen aanwezig zijn, zijn er drie vervolgstappen:
- Mitigerende maatregelen treffen – denk aan het ophangen van vleermuiskasten, het aanpassen van het werkschema (buiten het kraamseizoen werken), of het creëren van alternatieve verblijfplaatsen
- Activiteitenplan opstellen – een plan dat beschrijft hoe u de werkzaamheden uitvoert met minimale verstoring en een onderbouwing van het belang van de werkzaamheden
- Vergunning aanvragen bij de provincie – u heeft een Omgevingsvergunning Flora- en Fauna-activiteit nodig om werkzaamheden uit te voeren die vleermuizen verstoren
Enclio begeleidt u door het hele traject: van quickscan tot vleermuisonderzoek, van ontheffingsaanvraag tot mitigatieplan.
Veelgestelde vragen over vleermuisonderzoek
Kan ik een vleermuisonderzoek het hele jaar uitvoeren?
Nee. Vleermuizen zijn alleen actief van april tot en met oktober. Het standaard onderzoeksseizoen loopt van mei tot en met september. Winterverblijfplaatsen worden apart onderzocht (november tot februari). De exacte inzet en periode van onderzoek zijn afhankelijk van het type verblijfplaats (zoals kraam, zomer of paarverblijf) en de doelsoorten.
Mijn buurman heeft recent een quickscan laten doen. Kan ik die gebruiken?
Nee. Een quickscan is locatie-specifiek. Zelfs naburige percelen kunnen ecologisch sterk verschillen. U heeft altijd een eigen quickscan nodig voor uw specifieke plangebied.
Kan ik het vleermuisonderzoek overslaan als ik haast heb?
Nee. Het overslaan van een verplicht vleermuisonderzoek is een overtreding van de Omgevingswet. Bovendien kan de gemeente uw vergunningaanvraag weigeren zonder een compleet ecologisch rapport.
Wat als het vleermuisonderzoek vertraging oplevert voor mijn project?
Dit is helaas een realiteit waar veel opdrachtgevers mee te maken krijgen. De beste manier om vertraging te voorkomen is om de quickscan zo vroeg mogelijk in het planproces uit te voeren. Als er dan vleermuisonderzoek nodig blijkt, kunt u dit direct inplannen.
Waarom kiezen opdrachtgevers voor Enclio?
Enclio combineert ecologische expertise met slimme technologie. Onze AI analyseert batdetector-opnames automatisch, en we werken met drones om de locatie grondig vast te leggen. Dat betekent voor u: betrouwbaardere resultaten, snellere doorlooptijd en een scherpe prijs.
- ✅ Binnen 24 uur een offerte
- ✅ AI-gestuurde analyse van vleermuisgeluiden
- ✅ Drone-inzet voor nauwkeurige gebiedsinventarisatie
- ✅ Begeleiding bij het volledige vervolgtraject
Onze ecologen zijn opgeleid en werken volgens de laatste richtlijnen. Als vervolgonderzoek nodig is, begeleiden wij het hele traject.
Vleermuisonderzoek of quickscan aanvragen
Heeft u een quickscan nodig, of weet u al dat een vleermuisonderzoek noodzakelijk is? Vraag een offerte aan en ontvang binnen 24 uur een volledige offerte.
